Wzrok to jeden ze zmysłów, dzięki któremu możemy widzieć otaczający nas świat. Dbanie o niego wydaje się więc niezbędne. Wiele salonów czy innych firm kusi nas reklamami typu „darmowe badanie wzroku” czy „komputerowe badanie wzroku za darmo” — spora część osób decyduje się na to, ponieważ jest za darmo oraz wygląda i brzmi profesjonalnie. Gdzie jednak powinniśmy badać wzrok, by być pewnym, że badanie naprawdę było profesjonalne? Co ile je wykonywać? I kto może je wykonać?
Jak często się badać i u kogo?
Okuliści i optometryści są w tym przypadku raczej zgodni — badanie wzroku powinno wykonywać się raz na rok lub dwa lata. Po 60. roku życia najlepiej badać się raz na rok. Regularność ma pierwszorzędne znaczenie — nawet, jeżeli wydaje nam się, że wszystko jest w porządku, warto się zbadać. Wczesne wykrycie wad refrakcji lub chorób oczu może uchronić przed poważnymi powikłaniami w przyszłości.
Badanie okulistyczne, czyli u lekarza o specjalizacji w zakresie okulistyki, jest najbardziej znane — mówi ekspert z 1242.eu. — Lekarz ten zajmuje się głównie rozpoznawaniem schorzeń, leczeniem, stawianiem diagnoz. Takie badanie okulistyczne powinno odbywać się raz na dwa lata, aby skutecznie wykluczyć wszelkie choroby oczu.
Kiedy pragniemy zbadać wzrok i dobrać do naszej wady okulary lub soczewki, powinniśmy wybrać się do optometrysty. To osoba, która ukończyła studia z optometrii i jest wykwalifikowanym specjalistą, zajmującym się właściwym doborem korekcji okularowej. Badanie u optometrysty jest równie profesjonalne, jak u lekarza okulisty. Pamiętajmy jednak, że optometrysta dobiera korekcję, a nie leczy chorób oczu — od tego jest okulista! Może on jednak rozpoznać pewne schorzenia i skierować na dokładniejsze badania właśnie do okulisty. Dzięki temu pacjent trafia pod opiekę odpowiedniego specjalisty na właściwym etapie.
Czego nie powinien robić optyk?
Badania wzroku nie powinien wykonywać optyk. Może on dobrać i wykonać dla nas okulary na podstawie recepty, ale nie może nas badać i wydawać recept — zauważa specjalista z 1242.eu. — Takie zabiegi są jednak czasem spotykane — wiele reklam obiecujących „darmowe badanie wzroku” to nic innego, jak badanie specjalną maszyną — autorefraktometrem — który wykonuje komputerowe badanie wzroku. Jest ono jednak niedokładne i powinno być połączone z szeregiem innych czynności — dopiero szczegółowe, wykonane przez profesjonalistę badanie jest skuteczne i, co najważniejsze, prawidłowe.
Badanie wzroku u lekarza medycyny pracy również nie jest wystarczające, chyba że posiada on specjalizację w zakresie okulistyki, czyli jest dodatkowo okulistą. Badanie u lekarza medycyny pracy jest niepełne, zazwyczaj zawiera błędy i nie powinniśmy na jego podstawie dobierać szkieł czy soczewek kontaktowych. Służy ono raczej do oceny zdolności do wykonywania określonej pracy, a nie do precyzyjnej diagnostyki wad wzroku.
Jak wygląda prawidłowe badanie wzroku?
Badanie u okulisty i optometrysty powinno wyglądać podobnie i trwać ok. 30 minut. Badanie 5 czy 10-minutowe jest zdecydowanie za krótkie i może pominąć pewne odchylenia od normy. Powinno zacząć się od krótkiego wywiadu — specjalista będzie chciał dowiedzieć się o naszej historii badań, jaką pracę wykonujemy, jak dbamy o wzrok itd. Według Polskiego Towarzystwa Optometrii i Optyki standard badania optometrycznego składa się z kilku punktów:
- sprawdzenia stanu zdrowia pacjenta, zwracając uwagę zwłaszcza na układ wzrokowy,
- sprawdzenia stanu refrakcji,
- sprawdzenia stanu akomodacji,
- sprawdzenia stanu widzenia obuocznego.
Przebieg profesjonalnego badania
Mówiąc w skrócie — właściwe badanie rozpocznie się od użycia maszyny do badania wzroku, czyli wspomnianego już autorefraktometru. Jest to badanie poglądowe, dlatego nie może być jedynym badaniem, na podstawie którego dobiera się okulary lub soczewki! Specjalista może później użyć foroptera, czyli kolejnej maszyny do sprawdzenia stanu widzenia. Przypomina ona wielkie okulary, a samo badanie skupia się na odpowiadaniu na pytania optometrysty. Następnie nakłada on oprawę próbną i dobiera konkretne szkła. W podstawowym badaniu wzroku powinno znaleźć się też czytanie z tablic, czyli optotypów. Dzięki temu specjalista może ocenić ostrość widzenia w różnych warunkach oraz wykryć nawet niewielkie odchylenia od normy, które mogłyby umknąć podczas samego badania maszynowego.
Dodatkowe procedury diagnostyczne
W przypadku podejrzenia chorób siatkówki, jaskry lub innych schorzeń, okulista może wykonać dodatkowe badania, takie jak pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego, badanie dna oka czy OCT (optyczna koherentna tomografia). Te zaawansowane metody diagnostyczne pozwalają na wczesne wykrycie zmian chorobowych, które w początkowej fazie mogą przebiegać bezobjawowo. Pacjent powinien być poinformowany o celu każdego z przeprowadzanych badań oraz o ich wynikach.
Dokumentacja wyniku badania
Po zakończeniu badania specjalista powinien wydać pacjentowi dokładną dokumentację z wynikami. Recepta na okulary lub soczewki kontaktowe musi zawierać precyzyjne wartości mocy soczewek dla każdego oka, ewentualną korekcję astygmatyzmu oraz odległość międzyźreniczną. W przypadku soczewek kontaktowych niezbędne są także informacje o krzywiźnie rogówki i średnicy soczewki. Dobrze prowadzona dokumentacja umożliwia porównanie wyników w kolejnych badaniach i monitorowanie zmian zachodzących w układzie wzrokowym.
Warto zanotować sobie te informacje i dokładnie je zapamiętać. To naprawdę ważne, zwłaszcza przy wykrytych wadach wzroku, by badać się regularnie u profesjonalistów. Nie dajmy się nabrać na reklamy, bo wzrok mamy tylko jeden! Inwestycja w rzetelne badanie to inwestycja w zdrowie na lata — oszczędzanie na nim może prowadzić do nieodwracalnych zmian i poważnego pogorszenia jakości życia.
